बाखं

No Hug , Yes Namaskar

 छु याये, छु याये, छु धाये, छु धाये थ्व विकसीत अमेरिकाया चालचलन, रहन–सहन व रितीरिवाजयात ! ‘Do as Roman, deeds’  धकाः थुके नाप नाप वने धाःसा थःगु मन माने मजू । मवन धाःसा समाजय् मिले मजू । थ्व हे वने मवने धयागु बिचारया अन्तरद्वन्द्वं जितः न्ह्याबलें नं कपाः स्याकाः थःत थःया जीवन चक्र न्ह्याका च्वनेमाः का ।

खास खँ छु जुल धाःसा, झी नेपालय् न्हापलाक सुं मनूत नापलात कि “नमस्कार” धाइ । थः सिबय् मानय् यायेमाःपिं परिवार नापलात कि “भागि याये ति” धाइ । थ्व भागि याये ति व नमस्कारयागु संसारय् ब्वलना वयाम्ह जिं थःम्हं नं “अमेरिका”या न्ह्याम्हं म्हस्यूपिं परिवार, पासापिं नापलाये सातं “Hug” यायेगु चलन दु । चाहे व मिसा जुइमा, चाहे व मिजंम्ह जुइमा ।

“Hugh” यायेगु धयागु हे घय्पुनाः नमस्कार धाये थें यानाः खुशी व्यक्त यायेगु चलन । जितः धाःसा थ्व चलन “मिखा बागलं हे स्वये मयः” का । “छाय् ?” धकाः न्यनादिसँ रे । कारण छु धाःसा, जिं अप्वः यानाः खना, “Hugh” याइबलय् गुम्हेस्यां मिखाय् सात्वीक भावना खना । गुम्हेस्या तामसीक भावना । गुम्हेस्या राजकीय भावना का । धयातःगु नं दु “मानवया विचार भावनां स्पर्षयागु अनुभवं व मनू गुलि तक विचार बांलाःम्ह खः धकाः सिइके फइ ।

“Hugh” घयपुइगु धयागु चलन न्हापा, त्रेतायुगय्, “रामचन्द्र भगवान् सितायात बनय् माःवंबलय् हनुमान नाप लात । व हे इलय् रामचन्द्र भगवान् व हनुमानजी एक आपसय् घयपुयाः वयकपिंसं अगाध श्रद्धा भक्ति क्यनाः संसारयात भगवान् व भक्तया बिचय् यागु प्रेमयागु “घयपु”या उदाहरण बियादिल ।

अथेतुं, द्वापर युगय् “कृष्ण भगवान् व सुदामा”या बिचय् मैत्री धयागु चाहे व गरीब जुइमा या धनी जुइमा, थुकिया मतलब मदु, केवल “पासा” हे जुइ धयागु उदाहरण नं कृष्ण भगवानं सुदामायात थःयागु दरबारय् घय्पुनाः उदाहरण संसारय् प्रमाणित याना बिल ।

तर धृतराष्ट्रं खुशीयागु स्वांग यानाः महाभारतयागु लडाइँ धुनकाः “भिमसेनयात आशिर्वाद बिइत “घय्पु” धकाः स्वांग यानाः स्यायेत स्वल । उकें घयपुइगु चलन नं मनूया बिचार पिच्छे फरक जू धयागु खँ जिगु मानस पतलय् न्ह्याबले नं छाप जुया च्वनीगु का छु याये ? जि जुयाच्वन बुरिम्ह मनू का । पूर्विय बिचारधाराय् पौडी म्हिता च्वनाम्ह का ।

खँ छु जुयाच्वन धाःसा जि थः नं + “Old Navy”   धाःगु Company इ ज्या यायेगु याना । थः नं Company, Ceo निसें दक्व Staff त न्ह्याबलें नं ज्या यायेगु इलय् शुरू निसें, परस्परय् नापलायेसात Hi, Hello  व “Hug”  यायेगु चलन दु । गुम्हेस्यां Hello, Hi जक धाइ । थःगु Co-worker तयत गुम्हस्यां “Hug”  यायेगु चलन दु ।

जिं नं अप्वः मिसातयत Hug यायेगु याना । तर मिजंतयतय “”Hi” व Hello गुबलें गुबलें नमस्ते नं धायेगु याना । नमस्ते धायेबलय् अजूचायाः स्वयेगु याः । तर जिं उमिगु भावनायात वास्ता मयाना ।

थकत जिगु समय, कुमाःया घःचाः थें । चाःह्युह्यु वनाच्वन ।

तर …….

छन्हु छम्ह नीन्यादँति दुम्ह ल्यायम्ह न्हूम्ह Co-Worker जिमिगु Company ज्या याःवल ।

मनू स्वयेबले ला Handsim नं खः । हानं दक्व Co-Worker यात बांलाक हे ब्यवहार याः । ज्या याःथाय् नं दक्वसित मद्दत यायेगु याः । तर …… दक्व व्यवहार बांलाःसां जितः धाःसा व मनू  खनिंबलय् उलि लयमताः । छाय् धाःसा व मनू न्ह्याम्ह नाप नं थनयागु चलन Hug याइबलय् जिं वया ख्वालय् वया इस्प्रेसन बांलाः मताः ।

वयागु पहः खनिंबलय् जितः न्ह्याबलें व अफिसय् ज्या यायेबलय् व बाउचा जिगु Department य् मलाःसां ज्यू का धयागु च्वनीगु का ।

तर छु याये ? थःम्हेस्यां धाः थें जुइमखु, छन्हु व बाउचायागु Schedule (duty) जिगु हे Department लाः वल का । जितः ला सिक्क हे कपाः स्यात का । अले हानं बिचाः याना— थ्व बाउचायागु Hug यायेगु बानिपाखें जि गथे यानाः बचय् जुइगु काः … । मनूततय अपमान याये मज्यू, थःयात नं चित्त बुझे मजूगु चलन स्वीकारय् यायेगु जिगु सिद्धान्त मखु । धाइ नं दु— “साँप भी नहीं मरेगा, लाठी भी नहीं भाचेगी” धाःथें जिं नं वयात ठीक जितः नं पाय्छि जुइगु बाय् ‘लः’ याये माली का धकाः विचार याना । वयागु बानि जि खनेसाथ खुशी जुयाः “मामा” धकाः निपा ल्हाः खुले यानाः Hug यायेत जि पाखे न्यासि न्यासिचायाः वल ।

जि नं मुसुमुसु न्हिलाः वयात धया— Please stop, ok my child धयाः ल्हाः ल्ह्वनाः रोके याना ।

छिकपिन्सं बिचाः याइ, जितः छाय् मामा धाःगु जुइ का धकाः ।

थन अमेरिकाय् बुढीपिन्त “मामा” धकाः मानय् यानाः सम्बोधन यायेगु चलन दु । जिं वयात Hug याये त्यंबलय् रोके याःगुलिं व ला अजूचायाः तक्क दन । अडे जुल, Why मामा धकाः जिल्ल जुयाः न्यन ।

जिं वयात सम्झे याना—

“In our Cultural, for elder people we have to bow down our head and also for good morning we have to do “Namaste with people. ” थथे धया वयात जिं । निपा ल्हाः जोरे यानाः Namaskar थथे यानाः यायेगु धकाः थुइका बिया ।

अले वं जितः What is the meaning of Namaste, MaMa ?  धकाः न्यन ।

जिं वया जिज्ञासायात “We do Namaste not for the person’s body but for the Internal ‘Soul’, Which every human have in their iner body, Which he called ‘Soul’.”

So for respect each other at first meeting we raise hand for Namaste each other soul, and also human beings are equal  in the eyes of God.”

थुलि धयाबलय् वं बांलाक थूगु खः कि मखु मस्यू । तर वं “So sorry MaMa, Now I got the meaning and Cltural of your religion and I do respect your Culture !!  धयाः पलख जितः च्वं निसें क्वय् तक स्वल ।

अजूचायाः पलख सुंक च्वन । वया पहः खनाः जितः पीर जुल । व जि खनाः दुनें दुनें तम्वयेकूगु खः लाकि छु धकाः । यदि तम्वःगु सा जिं क्यचचथ फ्वनेमाली धकाः जिं वयात न्यना—

My Child, are you angry with me …… ?

जिगु न्ह्यसः न्यनाः व तुरुन्त हे न्हिलाः लिसः बिल—

‘No MaMa, No MaMa. I got good lesson of your Culture, from You,

So, MaMa, thanks a lot.

थुलि धकाः व “निपा ल्हाः जोरे यानाः न्हिलाः धाल—

From today, “No hug , yes Namaskar MaMa.”

-रीतादेवी प्रधान (जोशी) रुमाठ

क्यालिफोर्निया, सानफ्रान्सीस्को

