काठमाडौं । अध्यागमन विभागले विदेशी नागरिकका लागि ‘पासपोर्ट फ्री ट्राभल’ अवधारणा अघि बढाएको छ । विभागका महानिर्देशक रामचन्द्र तिवारीले विभागले प्रदान गर्ने अधिकांश सेवा पेपरलेस बनाउँदै लगिएको र विदेशी नागरिकले नेपालमा विभिन्न सेवा लिन हरेक समय सक्कल राहदानी बोकेर हिँड्नुपर्ने अवस्था अन्त्य गर्न लागिएको बताउनुभएको हो ।
बुधवार विभागमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा महानिर्देशक तिवारीले नीतिगत निर्णयका क्रममा आवश्यक पर्ने कागजी प्रक्रियाबाहेक सेवाग्राहीसँग सम्बन्धित अधिकांश काम पेपरलेस भइसकेको जानकारी दिनुभयो । उहाँका अनुसार ट्रेकिङ परमिट, कार्य सहमति तथा भिसा आवेदनलगायतका सेवाका लागि सेवाग्राही भौतिक रूपमा विभागमा उपस्थित हुनुपर्ने अवस्था क्रमशः हटाइएको छ ।
विभागले विदेशी नागरिकको पहिचान तथा व्यक्तिगत विवरण मोबाइल एपमार्फत प्रमाणीकरण गरी विभिन्न सेवा उपलब्ध गराउने प्रणाली कार्यान्वयनमा ल्याउने तयारी गरेको छ । विदेशी नागरिकले एपमा आफ्नो विवरण अद्यावधिक गरेपछि प्राप्त हुने क्यूआर कोडमार्फत मनी एक्सचेन्ज, आन्तरिक हवाई टिकट, होटल चेक–इन तथा चेक–आउटलगायतका सेवामा सक्कल राहदानी देखाउनुपर्ने अवस्थाको विकल्प उपलब्ध गराउने विभागको तयारी छ ।
महानिर्देशक तिवारीले विभागमा अनावश्यक भीड बढ्दा सेवा प्रवाहसँगै सुशासनमा समेत जोखिम बढ्ने भएकाले अपोइन्टमेन्ट प्रणाली विस्तार गर्न लागिएको बताउनुभयो । विभागले यसअघि नै समय लिएर सेवा लिन आउने व्यवस्था सुरु गरे पनि अपेक्षाअनुसार सेवाग्राहीले अपोइन्टमेन्ट नलिएको उहाँको भनाइ छ ।
उहाँका अनुसार विभागले दैनिक २०० देखि ३०० जनालाई पर्यटक भिसा सेवा दिन सक्ने व्यवस्था गरे पनि निकै कम सेवाग्राहीले मात्रै समय लिएर आउने गरेका छन् । त्यसैले दशैँ–तिहारपछि आपत्कालीन वा विशेष अनुरोधबाहेक अपोइन्टमेन्ट लिएका सेवाग्राहीलाई मात्र सेवा दिने व्यवस्था लागू गर्ने तयारी भइरहेको छ ।
विभागले विदेशी नागरिक व्यवस्थापन सूचना प्रणाली (एफएनएमआइएस) पनि कार्यान्वयन गरिरहेको जनाएको छ । हाल १ हजार ६ सयभन्दा बढी सेवा प्रदायक संस्था प्रणालीमा आबद्ध भइसकेका छन् भने करिब २ लाख ८० हजार गतिविधि उक्त प्रणालीमार्फत ट्र्याक भइरहेको विभागले जनाएको छ ।
यस्तै, विभागले सञ्चालन गरिरहेको ‘नेपाली पोर्ट’ प्रणालीमार्फत विदेशी नागरिकको वर्क परमिट, भिसा आवेदन तथा जारी, नेपाली नागरिकको आगमन तथा प्रस्थान अभिलेख र कालोसूची अद्यावधिकलगायतका कामको अनुगमन भइरहेको जनाएको छ । विभागले ई–भिसा कार्यान्वयनको प्रक्रिया पनि अघि बढाएको छ ।
‘पासपोर्ट फ्री ट्राभल’ प्रणाली लागू भएपछि मोबाइल एपमा रहेको व्यक्तिगत विवरण र क्यूआर कोडमार्फत विदेशी नागरिकले सेवा लिँदा सम्बन्धित विवरण केन्द्रीय प्रणालीमा स्वतः जोडिने विभागको भनाइ छ । डिजिटल राहदानी विकल्पको प्रयोगबाट हुन सक्ने जोखिम नियन्त्रण गर्न बायोमेट्रिक्स, पिन, ओटीपी, फेस आईडी वा फेस रिकग्निसनजस्ता माध्यमबाट पहिचान प्रमाणीकरण गर्ने व्यवस्था राखिने जनाइएको छ ।
विभागले विदेशी नागरिकलाई सेवा प्रदान गर्ने विभिन्न संस्थालाई समेत उक्त प्रणालीमा आबद्ध गराउने तयारी गरेको छ ।
